Phạm Đình Chương và nhạc phẩm cuối cùng

Phạm Thành mới lên 4 tuổi khi cha mẹ anh – nhạc sĩ Phạm Đình Chương và ca sĩ Khánh Ngọc – ly hôn, anh sống với cha ở Sài gòn rồi theo ông khi ông vượt biển sang Malaysia vào năm 1979 và định cư ở miền Nam California. Anh đã học ngành Điện toán (Tin học) ở đại học, nhưng lại mưu sinh bằng nghề kinh doanh bất động sản tại Mỹ. Sau khi cha qua đời (năm 1991), anh làm công việc giữ gìn di sản âm nhạc của cha, lập ra trang web phamdinhchuong.com. Giọng ca trầm ấm của anh cũng khá hợp với một số nhạc phẩm của cha nên anh đã góp mặt trong những album nhạc Phạm Đình Chương (đơn ca và hợp tác với một số ca sĩ có tên tuổi như Khánh Ly, Mai Hương, Thái Hiền…). Vào ngày 4 tháng 9 năm 2016, anh đã tổ chức chương trình “Dòng nhạc Việt 2016” tại Saigon Performing Arts Center ở Fountain Valley (California) với các giọng ca như Khánh Hà, Bích Vân, Teresa Mai, Phạm Hà và chính anh. Anh cho biết “lý do chính cho việc thực hiện chương trình này là nhằm phổ biến hai sản phẩm mà tôi đã hoàn tất là quyển sách ‘Phạm Đình Chương – Toàn bộ sáng tác’ và một bộ đĩa gồm 4 CD: ‘Đôi mắt người Sơn Tây,’ ‘Ly rượu mừng,’ ‘Hội Trùng Dương,’ ‘Đêm nhớ trăng Sài gòn’ như một bộ sưu tập gồm 44 bài để lưu niệm hầu hết các sáng tác của cha tôi”.
Với tâm tình của một người con làm công việc góp nhặt những sáng tác của cha mình, anh cho biết: “Nếu hỏi điều gì tôi nhớ nhiều nhất về bố thì tôi nhớ một chiều vào khoảng năm 1981, lúc ông đã vượt biên sang đây vài năm. Khi về nhà, tôi thấy trên phím đàn dương cầm có bài nhạc để tựa là ‘Đêm nhớ trăng Sài gòn’. Giờ tôi nghĩ lại mới nhớ ra là cái chặng từ lúc ông suy ngẫm rồi nghĩ ra những dòng nhạc cho đến khi ông viết ra bài nhạc là coi như xong, nghĩa là không có những hình ảnh mà người ta thấy như người nhạc sĩ ngồi xuống viết rồi gạch rồi xóa, rồi sửa… Tôi cho là người nhạc sĩ tầm cỡ như ông thì khi sáng tác đã viết hết ở trong đầu, đến lúc mọi chuyện được giải quyết xong thì chỉ còn việc viết ra mà thôi. ‘Đêm nhớ trăng Sài gòn’ có thể nói là bài cuối cùng trong cuộc đời sáng tác của ông. Ngoài ra, tôi không có nhiều kỷ niệm âm nhạc gì với ông khi ông còn sinh thời bởi ông không khuyến khích tôi trong lãnh vực này. Sau khi ông mất, tôi mới tham gia sinh hoạt âm nhạc, làm nhiều chuyện, nhất là những năm gần đây thì tôi làm rất tích cực. Tôi hiểu hơn cuộc sống của ông rất phong phú, mặc dù rất cực khổ, nhiều nỗi buồn, nhưng rất đặc biệt…”
Phạm Đình Chương bị kẹt lại trong nước sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, mãi tới cuối năm 1979 mới vượt biển đến Malaysia rồi sang định cư ở miền Nam California vào đầu năm 1980. Trong những năm sống ở xứ người, mỗi khi đêm về, nhìn vầng trăng lạ lẫm trên trời cao, ông luôn nhớ về vầng trăng của những ngày tháng cũ giữa thành phố Sàigòn. Bài thơ “Đêm nhớ trăng Sàigòn” của Du Tử Lê đã nói thay ông nỗi nhớ của một người phải xa lìa thành phố Sàigòn với biết bao kỷ niệm buồn vui và mang lại cho ông cảm hứng để phổ nhạc thành một ca khúc về thành phố Sàigòn trong tâm tưởng. Ông đã qua đời sau 11 năm sống ở đất nước bên kia Thái Bình Dương, chưa được một lần nhìn thấy lại “mưa buồn khắp Thị Nghè, nắng Trương Minh Giảng, trưa hè Tự Do” hay “pho tượng lính buồn se bụi đường” bên nghĩa trang có những bạn bè đã nằm lại sau những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Bài thơ “Đêm nhớ trăng Sài gòn” của Du Tử Lê:

Đêm về theo vết xe lăn
Tôi trăng viễn xứ hồn thanh niên vàng
Tìm tôi đèn thắp hai hàng
Lạc nhau cuối phố sương quàng cỏ cây

Ngỡ hồn ta xứ mưa bay
Tôi chiêng trống gọi mỗi ngày mỗi xa
Đêm về theo bánh xe qua
Nhớ em xa lộ nhớ nhà Hàng Xanh

Nhớ em kim chỉ khứu tình
Trưa ngoan lớp học chiều lành khóm tre
Nhớ mưa buồn khắp Thị Nghè
Nắng Trương Minh Giảng trưa hè Tự Do

Nhớ nghĩa trang quê hương bạn bè
Nhớ pho tượng lính buồn se bụi đường
Đêm về theo vết xe lăn
Tôi trăng viễn xứ sầu em bến nào?
(1978)

Ca khúc “Đêm nhớ trăng Sài gòn” của Phạm Đình Chương:
Đêm về trên bánh xe lăn
Tôi trăng viễn xứ, hồn thanh niên vàng
Tìm tôi đèn thắp hai hàng
Lạc nhau cuối phố, sương quàng cổ cây
Ngỡ hồn tu xứ mưa bay
Tôi chiêng trống gọi, mỗi ngày mỗi xa.

Đời tan, tan nát chiêm bao
Tôi trăng viễn xứ, sầu em bến nào.

Đêm về trên chiếc xe qua
Nhớ tôi xa lộ, nhớ nhà Hàng Xanh
Nhớ em, kim chỉ khứu tình
Trưa ngoan lớp học chiều lành khóm tre
Nhớ mưa, ôi nhớ mưa !

Nhớ mưa buồn khắp Thị Nghè
Nắng Trương Minh Giảng, lá hè Tự Do.

Nhớ nghĩa trang xưa, quê hương bạn bè
Nhớ pho tượng lính, buồn se bụi đường.

Ca khúc “Đêm nhớ trăng Sài gòn” với giọng ca Thái Thanh (trong album “Thái Thanh hải ngoại 4 – Đêm nhớ trăng Sài gòn”): https://youtu.be/bL5ZeoEZiiY
Ca khúc “Đêm nhớ trăng Sài gòn” với giọng ca Vũ Khanh: https://youtu.be/swYh-0RjkAM

Ảnh: Nhạc sĩ Phạm Đình Chương với trưởng nam Phạm Thành, nhà thơ Du Tử Lê và “Đêm nhớ trăng Sài gòn”

( Huỳnh Duy Lộc )

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s