Simon & Garfunkel và “Scarborough fair”

Paul Simon sinh năm 1941 tại New Jersey trong một gia đình gốc Do Thái, cha vừa là nhà giáo, vừa là thủ lĩnh ban nhạc, còn mẹ cũng là nhà giáo. Anh theo cha mẹ chuyển đến quận Queens của thành phố New York, gặp được và kết bạn với chàng trai Art Garfunkel khi ấy đã nổi tiếng là “ca sĩ hát hay nhất ở Queens và những vùng lân cận”. Sau này, Paul Simon kể rằng anh có ý định theo nghiệp ca hát sau khi nghe người bạn của anh là Art Garfunkel hát trong một cuộc thi tuyển lựa tài năng ở trường trung học. Khi học chung ở trường trung học Forest Hill, Paul Simon và Art Garfunkel đã lập ra bộ đôi Tom và Jerry để hát trên sân khấu trong những buổi liên hoan của trường và có một lần đôi bạn hùn mỗi người 7 đô la để thu âm ca khúc đầu tay “Hey Schoolgirl” (năm 1957). “Hey Schoolgirl” đã gây chú ý và bộ đôi Simon & Garfunkel được mời trình diễn trong chương trình American Bandstand, nhưng sau đó, đôi bạn đã quyết định ngưng hát để hoàn tất chương trình học ở bậc trung học khi bản nhạc thứ hai không được thành công như mong đợi.
Vài năm sau, bộ đôi Tom và Jerry tái hợp để thu âm album nhạc đầu tay “Wednesday Morning 3AM” (năm 1964) và bắt đầu lấy nghệ danh Simon & Garfunkel. Album này có phiên bản acoustic của ca khúc “The Sound of Silence”, đã thất bại hoàn toàn về thương mại, nhưng lại được coi là sản phẩm âm nhạc định hình phong cách của Simon & Garfunkel với lối hát chậm rãi, thấm đượm cảm xúc, khác hẳn với những ca sĩ thuộc trào lưu nhạc rock đương thời. Thất vọng với sự thất bại của album nhạc đầu tiên, Paul Simon thu âm một album nhạc solo mang tên “The Paul Simon Songbook” (1965), trong đó có hai ca khúc về sau sẽ rất được yêu thích là “”I Am a Rock” và “Kathy’s Song”, nhưng album này cũng không mang lại kết quả khả quan hơn. Năm 1966, bộ đôi Simon & Garfunkel thu âm album “Sounds of Silence”, trong đó ca khúc “The Sound of Silence” của 2 năm về trước được bổ sung thêm phần nhạc đệm bằng guitar điện tử. Phiên bản mới của “The Sound of Silence” đã được rất nhiều thính giả yêu thích, làm cho bộ đôi Simon & Garfunkel nổi tiếng trong giới sinh viên đại học. Tuy nhiên bước đột phá trong sự nghiệp ca hát của Simon & Garfunkel chỉ đến vào năm 1967 khi họ được mời tham gia phần âm nhạc của bộ phim “The Graduate” của đạo diễn Mike Nichols với hai ca khúc “Scarborough Fair” và “Mrs. Robinson”. Nhạc phim của “The Graduate” đã thành công vang dội, làm cho bộ đôi Simon & Garfunkel nổi tiếng khắp nơi như là nhóm nhạc được yêu thích nhất và có nhiều ảnh hưởng nhất. Thế nhưng Simon & Garfunkel chỉ còn thu âm với nhau một album nhạc cuối cùng vào năm 1969 rồi sau đó đường ai nấy đi.
Hội chợ Scarborough là một hội chợ thường niên từ thời Trung cổ ở thị trấn ven biển Scarborough của Anh kéo dài suốt 45 ngày (từ ngày 15 tháng 8), quy tụ những người buôn bán và những nghệ sĩ biểu diễn đến từ mọi miền của nước Anh và ca khúc không rõ tên tác giả về hội chợ này đã được trình bày bởi các nghệ sĩ hát rong. Khi sang Anh lưu diễn, Paul Simon đã nghe ca sĩ Martin Carthy trình bày “Scarborough fair” rồi về sau đã ghép ca khúc này với ca khúc “Canticle” để có ca khúc “Scarborough fair/ Canticle” mà ngày nay mọi người đều biết. Martin Carthy đã từng thu âm ca khúc “Scarborough fair” trong album đầu tay của mình nên đã tố cáo Paul Simon và Art Garfunkel đạo nhạc của mình khi nghe ca khúc “Scarborough fair/Canticle”, nhưng đôi bạn Simon & Garfunkel đã im lặng mãi cho tới năm 2000, khi Paul Simon ngỏ lời mời anh đến London để trình bày ca khúc này trong một chương trình biểu diễn cùng với Simon & Garfunkel và anh đã nhận lời để dẹp bỏ hết mọi hiềm khích.
Nhà nghiên cứu David Fricke có nói về ảnh hưởng của dân ca Anh đối với những sáng tác của bộ đôi Simon & Garfunkel: ”Một điều quan trọng thường bị xem nhẹ là sự phục hưng của nhạc folk ở Anh đã có ảnh hưởng đối với Paul Simon trong hai chuyến đi ra nước ngoài của anh vào năm 1964 và 1965. Nhiều ca khúc của Simon và Garfunkel đã trở thành những bản nhạc được yêu thích trên những làn sóng của đài phát thanh hay những tiết mục được ưa chuộng trong những chương trình biểu diễn thường là những ca khúc sáng tác ở nước ngoài”. Năm 1965, khi theo Paul Simon sang Anh, Art Garfunkel cũng nhận định về những bản nhạc folk của Anh: “Những bản ballad đáng yêu của nước Anh với những biến tấu folk nhẹ nhàng thật sự cuốn hút chúng tôi”. Một trong những bản nhạc folk truyền thống của Anh đã lôi cuốn Simon và Garfunkel chính là bài ballad “Scarborough fair” (Hội chợ Scarborough, bản nhạc lời Việt của nhạc sĩ Phạm Duy mang tên “Giàn thiên lý đã xa”) thuật lại lời của một chàng trai chơi ác, nhắn nhủ người yêu cũ của anh ta ở Scarborough, một thị trấn ven biển thuộc vùng Yorkshire, muốn anh ta trở về thì phải thực hiện những điều không thể nào thực hiện nổi như may cho anh ta chiếc áo bằng vải lanh (cambric) không có đường nối, không dùng kim chỉ, rồi giặt nó dưới một cái giếng cạn. Nếu thực hiện được những điều bất khả thi ấy, anh ta mới coi nàng là người yêu thật sự:

Are you going to Scarborough Fair?
“Are you going to Scarborough Fair?
Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Remember me to the one who lives there,
For once she was a true love of mine.
Tell her to make me a cambric shirt,
Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Without any seam or needlework,
Then she shall be a true love of mine.
Tell her to wash it in yonder well,
Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Where never sprung water or rain ever fell,
And she shall be a true lover of mine.
Tell her to dry it on yonder thorn,
Parsley, sage, rosemary, and thyme;
Which never bore blossom since Adam was born,
Then she shall be a true lover of mine.

Bạn có đến hội chợ Scarborough không?
Mùi tây, xô thơm, hương thảo và húng tây (parsley –mùi tây – sage –xô thơm – rosemary – lá hương thảo – và thyme – lá húng tây được nhắc tới trong bài dân ca này vì những loài cây này tượng trưng cho những điều tốt đẹp như sự an ủi, sức mạnh, tình yêu và sự dũng cảm)
Hãy nhắc người đang ở đó nhớ về tôi
Nàng đã có thời là người yêu thật sự của tôi
Bảo nàng may cho tôi chiếc áo bằng vải lanh
Không có đường kim, mũi chỉ
Rồi nàng sẽ trở thành người yêu thật sự của tôi
Bảo nàng giặt chiếc áo dưới giếng cạn
Không phun trào nước hoặc chẳng có mưa rơi bao giờ
Rồi nàng sẽ trở thành người yêu thật sự của tôi
Bảo nàng giặt chiếc áo dưới giếng cạn
Mùi tây, xô thơm, hương thảo và hung tây
Bảo nàng phơi áo trên khóm gai xa
Chưa bao giờ nở hoa từ khi Adam sinh ra
Rồi nàng sẽ trở thành người yêu thật sự của tôi.
Paul Simon đã kết hợp lời ở phần đầu (người nam hát) với lời ở phần sau (do người nữ hát) của bài ballad dân gian này và sửa đổi chút ít để làm nên ca từ của bài hát “Scarborough fair” của mình rồi lại xen kẽ với lời của bài “Canticle” khi thu âm hay biểu diễn trên sân khấu:

Are you going to Scarborough Fair
Parsley, sage, rosemary and thyme
Remember me to one who lives there
She once was a true love of mine
On the side of a hill in the deep forest green
Tracing of sparrow on snow-crested brown
Blankets and bedclothes the child of the mountain
Sleeps unaware of the clarion call
Tell her to make me a cambric shirt
Parsley sage rosemary and thyme
Without no seams nor needle work
Then she’ll be a true love of mine
On the side of a hill in the sprinkling of leaves
Washes the grave with silvery tears
A soldier cleans and polishes a gun
Sleeps unaware of the clarion call
Tell her to find me an acre of land
Parsley sage rosemary and thyme
Between the salt water and the sea strands
Then she’ll be a true love of mine
War bellows blazing in scarlet battalions
Generals order their soldiers to kill
And to fight for a cause they have long ago forgotten
Tell her to reap it with a sickle of leather
Parsley sage rosemary and thyme
And gather it all in a bunch of heather
Then she’ll be a true love of mine.

Bạn có đến hội chợ Scarborough không?
Mùi tây, xô thơm, hương thảo và húng tây
Hãy nhắc người đang ở đó nhớ về tôi
Nàng đã có thời là người yêu thật sự của tôi
Bên sườn núi trong rừng sâu xanh thẳm
Dấu chân của chim sẻ trên đỉnh núi nâu phủ tuyết
Những tấm trải bên đứa con của núi
Ngủ say nên không nghe tiếng kèn giục giã
Bảo nàng may cho tôi chiếc áo bằng vải lanh
Không có đường kim, mũi chỉ
Rồi nàng sẽ trở thành người yêu thật sự của tôi
Bên sườn núi phủ đầy lá rụng
Thấm đẫm nấm mồ bằng những giọt lệ màu bạc
Một người lính lau chùi và đánh bóng khẩu súng
Ngủ say nên không nghe tiếng kèn giục giã
Hãy bảo nàng tìm cho tôi một rẻo đất
Mùi tây, xô thơm, hương thảo và húng tây
Giữa nước mặn và những bãi cát
Rồi nàng sẽ trở thành người yêu thật sự của tôi
Vũ khí sáng ngời trong tay những đội quân mặc áo màu đỏ
Những vị tướng ra lệnh cho quân lính bắn giết
Chiến đấu cho một lý tưởng đã bị lãng quên từ lâu
Hãy bảo nàng gặt với chiếc lưỡi liềm bằng da thuộc
Mùi tây, xô thơm, hương thảo và húng tây
Và gom lại vào một bó cây thạch thảo
Rồi nàng sẽ trở thành người yêu thật sự của tôi.

Lời của “Scarborough fair/ Canticle” có nói xa nói gần về chiến tranh nên các nhà làm phim đã đưa vào nhạc của loạt phim truyền hình “The Wonder Years”. Cuối một tập phim của “The Wonder Years” có cảnh Kevin Arnold ôm hôn Winnie Cooper khi giai điệu của “Scarborough fair/ Canticle” vang lên. Anh trai của Winnie Cooper đã hy sinh ở chiến trường Việt Nam.

Ca khúc “Scarborough fair” của Martin Carthy: https://youtu.be/kCjUDUshHdQ
Ca khúc “Scarborough fair & Canticle” của Simon & Garfunkel: https://youtu.be/-Jj4s9I-53gt
Cảnh phim “The Wonder Years” có ca khúc “Scarborough fair”:

Phiên bản Việt của “Scarborough fair”: “Giàn thiên lý đã xa” của Phạm Duy với giọng ca Thanh Lan: https://youtu.be/4_wzdFTIc1A

Ảnh: Paul Simon và Art Garfunkel


(FB Huỳnh Duy Lộc )

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s